Waarom elke kramp of pijntje paniek oproept in je zwangerschap na een miskraam

Je lichaam reageert niet op wat er nu gebeurt, maar op wat er ooit gebeurde.

Een trekkend gevoel onder in je buik. Een steekje aan de zijkant. Een lichte kramp die eigenlijk bij de zwangerschap hoort, maar die jou direct in paniek brengt. Je pakt je telefoon, googelt de symptomen, loopt naar de wc om te kijken of er bloedverlies is, belt de verloskundige of durft dat juist niet.

En binnen een paar minuten is je hele systeem in de alarmstand.

Voor de buitenwereld lijkt het overdreven, misschien zelfs voor je partner. Voor jou voelt het als duidelijk alert zijn op iets wat eerder ook zo begon. En dat is precies waar dit over gaat: je reageert niet op wat je nu voelt, je reageert op wat je eerder hebt meegemaakt.

Een kramp in je zwangerschap na een miskraam betekent voor jou iets anders dan voor een vrouw zonder die ervaring. Hoe dat zit, en wat er allemaal bij hoort, lees je ook in opnieuw zwanger na een miskraam.

Wat je lichaam doet bij een kramp in je zwangerschap na een miskraam

Binnen seconden gaat je hartslag omhoog, je ademhaling wordt oppervlakkig, je schouders trekken omhoog. Binnen een minuut staat je hoofd vol met scenario’s en is je lijf klaar om te handelen. Bijna altijd volgt er een automatische beweging: naar de wc, naar je telefoon, naar je partner.

Ook als het niets blijkt te zijn, blijft de spanning daarna nog lang hangen. Je bent uitgeput aan het eind van de dag zonder dat je iets hebt gedaan. En het herhaalt zich meerdere keren per dag.

Dit is je hele lichaam dat reageert op een signaal dat voor jou ooit echt gevaar betekende.

Waarom juist jij zo sterk reageert op een klein gevoel in je buik

Een miskraam begint vaak met iets subtiels: een kramp, een trekkend gevoel, iets wat eerst niets leek. Je lichaam heeft dat signaal ooit gehad, en daarna was er bloed. Of stilte op een echo. Je brein maakt een koppeling: dit gevoel betekent gevaar.

Die koppeling is niet bewust gemaakt, en je kunt hem ook niet bewust loslaten. Elke keer dat je nu iets voelt in je buik, herkent je systeem dat patroon en slaat het alarm. Dit is geen fobie en geen overdrijving. Dit is hoe je zenuwstelsel zich aanpast na iets wat pijn deed.

De vrouwen die deze reactie het sterkst hebben, zijn vaak de vrouwen die de vorige keer geen waarschuwing hadden.

Wat een zenuwstelsel in overlevingsstand is

Je zenuwstelsel heeft twee basisstanden: aan, dus actief, alert en klaar om te reageren, en uit, dus rustig, herstellend en zacht. Na een verlies staat het bij veel vrouwen wekenlang of maandenlang aan. In die stand is je systeem permanent op zoek naar signalen dat het weer misgaat.

Een kramp is zo’n signaal, en je lichaam reageert binnen milliseconden zonder dat je erover nadenkt. Je kunt jezelf niet wegdenken uit deze reactie, want je zit er niet bewust in. Wat zo’n overbelast zenuwstelsel verder met je doet lees je in wat een overbelast zenuwstelsel met je doet.

Waarom positief denken niet helpt

Veel vrouwen krijgen het advies om niet te veel te piekeren, of om vertrouwen te hebben. Dat advies komt uit een logica die niet klopt voor vrouwen met een verlieservaring. Positief denken werkt op het niveau van je gedachten, en jouw reactie zit niet in je gedachten.

Je reactie zit in je lijf, en je lijf reageert sneller dan je kunt denken. Tegen jezelf zeggen dat het wel goed komt, terwijl je hart bonkt en je buik spant, werkt niet. Sterker nog: het kan schaamte toevoegen, omdat je jezelf erbij voelt falen. Dit is niet een kwestie van te weinig willen of te weinig geloof. Dit is biologie.

Je kunt niet met je hoofd oplossen wat in je lichaam is opgeslagen. Daarom is “gewoon ontspannen” geen optie en ook geen oplossing.

Wat wel helpt, en waarom het lichaamsgericht moet zijn

Wat helpt, is iets wat je zenuwstelsel een ander signaal geeft dan alarm. Een langzame uitademing geeft letterlijk het signaal af dat je veilig bent. Voeten op de grond voelen als anker. Een hand op je borst, een hand op je buik, niet om te checken, maar om rust te geven.

Dit zijn geen trucjes. Dit zijn signalen naar een systeem dat iets anders nodig heeft dan gedachten. Iets wat je lichaam vertelt: je hoeft nu niet in actie te komen. Als dit je uit jezelf niet lukt, is dat logisch. Je systeem heeft dit nog niet eerder zo ervaren in deze zwangerschap. Hoe je de periode tussen twee afspraken doorkomt, lees je in de weken tussen twee echo’s doorkomen.

Wat er gebeurt als deze reactie blijft aanhouden

Als je systeem weken of maanden in de alarmstand blijft, merk je dat op meerdere plekken. Slapen wordt lichter, ook als je moe bent. Eten wordt lastiger: geen honger, of juist eten uit spanning. Je ademhaling blijft hoog in de borst. Schouders, kaken en buik blijven gespannen zonder dat je het merkt.

Concentreren op je werk of op je andere kinderen lukt moeilijker. En ook positieve dingen, een geruststellende echo, een goed gesprek, zakken minder in dan je zou willen. Dit betekent niet dat er iets ernstig mis is. Het betekent dat je systeem tijd en andere input nodig heeft.

Waarom je dit niet in je eentje hoeft te doen

Veel vrouwen denken dat dit wel zakt zodra de zwangerschap vordert. Bij sommige vrouwen gebeurt dat ook, zeker als er eerder maar één verlies was en geen trauma. Maar bij veel vrouwen wordt de spanning juist groter naarmate de weken vorderen, of verplaatst hij zich naar angst voor de bevalling.

Je kunt iets in je zenuwstelsel laten zakken terwijl je zwanger bent, dat hoeft niet te wachten tot na de bevalling. Technieken als EMDR zijn bedoeld om die oude koppeling tussen lichaamssignaal en paniek los te maken, zonder dat je alles opnieuw hoeft te voelen. Lichaamsgericht werk leert je systeem dat er in deze zwangerschap ook ruimte is om te ontspannen, zonder dat je iets hoeft te onderdrukken.

Wanneer begeleiding helpt

Een paar signalen dat begeleiding op zijn plaats is:

• Als je merkt dat elke kramp of pijn je hele dag kan kantelen.
• Als je continu checkt, zonder dat het je rust geeft.
• Als je lichamelijke signalen niet meer durft te voelen uit angst voor wat ze betekenen.
• Als oude beelden of herinneringen uit je vorige zwangerschap terugkomen op momenten dat je ze niet oproept.
• Als je merkt dat je lontje korter wordt en je sneller geïrriteerd reageert op je omgeving.
• Als je partner of omgeving het niet meer kan opvangen, of jij niet meer alleen op hen wilt leunen.
• Als je voelt dat deze zwangerschap zo niet kan blijven duren.

Herken je een paar van deze signalen, lees dan gerust verder via weer zwanger na een miskraam.

Je bent niet overgevoelig, je bent beschermend

Elke keer dat je schrikt van een kramp, elke keer dat je naar de wc loopt om te checken, elke keer dat je hart in je keel schiet bij iets wat eigenlijk niets is: dat is geen zwakte. Dat is een systeem dat iets is kwijtgeraakt en nu bezig is om te voorkomen dat jij het opnieuw moet meemaken.

Alleen raakt dat systeem daarin uitgeput. En daar mag je iets voor doen, zodat je dit niet langer alleen aan hoeft te gaan.

Lees meer over Sabine of plan een kennismaking als je voelt dat deze reacties je zwangerschap overnemen.

Liefs,
Sabine